Son 15 yılda elektromobilite, niş bir uygulamadan ana akım bir trende dönüştü; düşen fiyatlar ile batarya teknolojisi, şarj altyapısı ve menzildeki ilerlemeler bu dönüşümü hızlandırdı.
Lityum-iyon bataryalar enerji yoğunluğu, maliyet ve ömür açısından büyük ilerleme kaydetti. Daha yüksek enerji yoğunluğu, aynı ya da daha yüksek kapasiteyle daha az ağırlık anlamına geliyor. 2008’den bu yana lityum-iyon bataryaların enerji yoğunluğu sekiz katına çıktı. Sıradaki odak, hem enerji yoğunluğunu yükselten hem de güvenliği artıran katı hâl bataryalar. Ayrıca, maliyeti ve çevresel etkiyi düşürmek için kobaltsız katot malzemeleri üzerinde çalışılıyor.
2010’lar boyunca, Tesla Supercharger ağı dışında nispeten az sayıda istasyon vardı. Ancak on yılın sonunda Avrupa’nın ana arterlerinde kapsamlı bir yayılım başladı; bugün Avrupa Birliği genelinde 900 binden fazla kamuya açık şarj noktası bulunuyor. İleride, 350 kW ve üzeri ultra hızlı istasyonlar ile aracı şebekeye enerji geri verebilen çift yönlü şarjın yaygınlaşmasına odaklanılacak.
Son yıllarda Plug & Charge sayesinde birçok istasyonda manuel doğrulama gereksiz hâle gelerek şarj etme ciddi ölçüde sadeleşti. Yine de hızlar arasında büyük farklar var: modern DC hızlı şarj cihazları bir aracı 15–20 dakikada yüzde 80’e getirebilirken, geleneksel AC noktalarda bu işlem saatler sürebiliyor. Yakın gelecekte, özellikle ağır ticari araçlar için 1 MW üzeri ultra yüksek güçlü şarj ile süreç daha da kısalacak.
Daha verimli aktarma organları ve gelişen bataryalar sayesinde elektrikli araçların menzili üçe katlandı. 2010’da tipik 100–150 km iken, bugün 500 km’yi aşan menziller sıradan hâle geldi. Orta vadede, iyileştirilen hücre kimyası ve aerodinamik olarak optimize edilmiş tasarımlarla 700–1.000 km hedefleniyor. Öte yandan, şarjın daha da hızlanması, çok yüksek menzile duyulan ihtiyacı görece azaltacak.
Modern elektromotorlar hem daha güçlü hem de daha verimli; üstelik nadir malzemelere bağımlılık azalıyor. Yer ve ağırlık kazanmak için motor, invertör ve şanzımanı tek bir gövdede birleştiren entegre aktarma üniteleri öne çıkıyor. Bir sonraki adım, her bir tekerleği doğrudan süren tekerlek içi (hub) motorlara doğru. Yeni soğutma çözümleri ve silisyum karbür (SiC) invertörler de verimliliği daha da yukarı taşıyacak.
Ölçek ekonomileri ve teknolojik ilerlemeler sayesinde elektrikli araçlar belirgin biçimde ucuzladı. 2012’de günlük kullanıma uygun tek seçenek 80.000 €’luk Tesla Model S iken, bugün 20.000 € seviyesinden başlayan pek çok sınıfta model var. Önümüzdeki yıllarda LFP (lityum demir fosfat) bataryalar ve daha verimli üretim yöntemleriyle maliyetlerin daha da düşmesi bekleniyor. Hedef, 2030’a gelindiğinde elektrikli otomobilleri benzer içten yanmalı araçlardan daha uygun fiyatlı hâle getirmek.
Devamını oku
Haberler & Dahası
