Son yıllarda çok sayıda sürücü elektrikliye geçti; bu arada eleştirel sesler de yükseldi. Sen de “geçmeye değer mi?” diye düşünüyor olabilirsin. Baştan söyleyelim: Herkes için kusursuz çözüm olmayabilir, ama çoğu sürücü için elektrikli araç gayet cazip bir alternatif.
Elektrikli araç seçenekleri hızla artıyor; yine de bazı segmentlerde hâlâ çekici model sayısı az. Bunun başlıca nedeni yüksek geliştirme maliyetleri, sınırlı üretim kapasitesi ve talebin SUV ile premium modellere yoğunlaşması. Batarya fiyatları ve teknolojik sınırlar da özellikle uygun fiyatlı küçük sınıf veya çok uzun menzil hedeflerinde engel. Pazarın kabullenişi de etkili: panelvan ve pick-up gibi alanlarda talep düşük olduğu için üreticiler temkinli.
Segmentlere göre model çeşitliliği ve maliyet özetini aşağıda bulacaksın.
Koşullar uygun olsa bile, elektrikli dünyaya geçiş bir miktar alışma, esneklik ve uzlaşma gerektirir. Şarj istasyonları ağı henüz yeterince sık değil; elektrik konusunda uzman servis sayısı, sağlam bir ikinci el pazarı ve genel bilgi birikimi de gelişme aşamasında. Üstüne, konu sık sık abartılı veya hatalı şekilde tartışılıyor; bu da efsanelerin yayılmasına yol açıyor.
Bataryalar büyük ve ağır; bu yüzden bugün için menzili içten yanmalı araçlarla yarışan modeller daha çok orta sınıf sedanlar. Büyük bataryalara yer var ve düşük hava sürtünmesi yüksek verimlilik sağlıyor. Üst sınıf sedanlar ise genelde güçlü şarj sistemleriyle geliyor. Çok menzil gerekiyorsa, önce bu segmente bak.
SUV ve crossover’lar büyük batarya ile uzun yola uygun olabilir, ama verimlilikleri daha düşüktür. Küçük batarya kısa menzil demektir; hızlı şarjla kısmen telafi edilebilir. Üst düzey modellerin birçoğu 2,5 tonun üzerine çıkıyor; bu da menzili aşağı çeker.
Küçük sınıfta bataryalar genelde küçük, menzil de buna paralel. Üreticiler bu segmentte kâr marjı düşük olduğu için şarj teknolojisinden kısmayı seçebiliyor. Evde ya da işyerinde şarj eden biri için günlük kullanım sorunsuzdur; ama uzun yolda daha sık durmak gerekir.
En düşük menzil genelde minibüs ve hafif ticari araçlarda. Küçük bataryalar, yüksek hava sürtünmesi ve ağır gövde bir araya geliyor. Talep düşük olduğu için seçenek de az.
Düşük menzil veya yavaş şarj her zaman problem değildir. Örneğin bir kargo dağıtım aracı çoğu gün 100 km bile yapmaz; dev batarya gereksiz ağırlıktır. Çok güçlü bir şarj sistemi de şart değildir; araç gece boyunca rahatça şarj olabilir.
Tüketimi etkileyen başka etmenler de var: sürüş stili, rota profili ve hava koşulları. Otobanda yüksek hız tüketimi artırır; şehir içi ve kırsal yollarda verimlilik daha yüksektir. Isıtma ve klima da tüketimi belirgin şekilde etkiler.
Günlük hayattaki şarj imkânların, ihtiyaç duyduğun batarya boyutunu belirler. Bazı durumlarda küçük batarya fazlasıyla yeterliyken, bazılarında ara şarj ihtiyacı fazla olabilir.
Şarj altyapısı yaşadığın yere göre değişir. Garajlı müstakil ev varsa, en doğrusu bir duvar tipi şarj istasyonu (wallbox) kurmak. Apartman sakinleri çoğu zaman kamusal şarj istasyonlarına ihtiyaç duyar. Uygulamalarla istasyon yoğunluğunu kontrol edebilirsin. Yavaş (AC) istasyonların ideali, en fazla 500–1000 metre mesafede olmalarıdır.
Modern konut projelerinde çoğu zaman wallbox için altyapı hazırlanabiliyor. Kiracılar da belirli koşullarda kurulumu talep edebiliyor.
Kapalı otoparklarda da giderek daha fazla şarj noktası var. Bazı durumlarda şarjlı abonelikli bir yer kiralamak mantıklı olabilir. Yakında yavaş istasyon yoksa, hızlı şarj (DC) iyi bir alternatiftir; bunlar sıkça süpermarket, yapı marketi veya akaryakıt istasyonlarında bulunur.
Şarj haritasıE-araç işi can sıkıcı olmasın diye, ortada hâlâ bazı zorluklar olduğunu bilmekte fayda var: karmaşık şarj tarifeleri, uzun yol planlama veya tatilde şarj gibi. Bunlarla uğraşmak istemiyorsan, şimdilik bir içten yanmalı sana daha uygun olabilir. Ama biraz araştırma ve deneme-yanılmayla çoğu engel rahatça aşılabiliyor.
Elektrikli araçların bakım ihtiyacı daha az, ama sıfır değil. Özellikle yeni ya da niş markalarda servis ve yedek parça erişimi sınırlı olabilir. Köklü markalarda bile her yerde yeterince eğitimli personel bulunmayabiliyor. Uzun vadede sorunsuzluk istiyorsan, bakım ve onarım için sağlam bir altyapıya dikkat et.
Son olarak, başlıca araç sınıflarına ait tipik menzil, tüketim ve batarya boyutlarının özeti. Veriler https://ev-database.org/ kaynağından alınmıştır.
ev-database.orgBu segmentte sıklıkla aktarma ve şarj teknolojilerinde yenilikler görürüz; çok yüksek menziller genellikle büyük bataryalarla elde edilir. Buna bağlı olarak ağırlık da yüksektir; 2,5 tona kadar çıkabilir.
|Menzil|450 km - 700 km| |Seçenek|geniş| |Ağırlık|1800 kg - 2500 kg| |Batarya|50 kWh - 120 kWh| |100 km'de tüketim|14 kWh - 21 kWh| |Fiyat|€€ - €€€|
En geniş seçenek şu anda SUV ve crossover sınıfında. Performans ve verimlilik değerleri çok değişken; bu yüzden her modelin ihtiyaçlarına uyup uymadığını tek tek değerlendirmek gerekir.
|Menzil|170 km - 540 km| |Seçenek|çok geniş| |Ağırlık|1600 kg - 3100 kg| |Batarya|30 kWh - 120 kWh| |100 km'de tüketim|16 kWh - 32 kWh| |Fiyat|€ - €€€|
Küçük sınıfta seçenekler orta seviyede. Yapısal olarak menzil, SUV ve sedanlara kıyasla daha düşüktür.
|Menzil|225 km - 450 km| |Seçenek|orta| |Ağırlık|1280 kg - 1950 kg| |Batarya|30 kWh - 78 kWh| |100 km'de tüketim|15 kWh - 19 kWh| |Fiyat|€€|
Minibüs ve teslimat araçlarında seçenekler oldukça sınırlı. Karşılaştırma için temel göstergeler aşağıda.
|Menzil|200 km - 370 km| |Seçenek|az| |Ağırlık|1800 kg - 2800 kg| |Batarya|45 kWh - 90 kWh| |100 km'de tüketim|20 kWh - 29 kWh| |Fiyat|€€|
Devamını oku
Bataryan daha uzun süre formda kalsın!
